Het begrip neurodiversiteit wint snel aan terrein binnen de GGz. Waar traditionele psychiatrische modellen psychische problematiek benaderen als een disfunctie, benadrukt het neurodiversiteitsperspectief de natuurlijke variatie in cognitief en emotioneel functioneren. Termen als ADHD, ADD, hoogsensitiviteit en ASS worden vaak gezien als labels die de enorme diversiteit wegvlakken. Dat veroorzaakt problemen in diagnostiek, behandeling en maatschappelijke beeldvorming.
Niet iedereen deelt het optimisme over neurodiversiteit. Critici vrezen dat het concept het belang van lijden, beperkingen en behandelnood kan relativeren of dat het te ver afdrijft van empirisch onderbouwde psychiatrische kennis. Juist daarom is wetenschappelijke toetsing en theoretische verheldering onmisbaar: om te onderscheiden wat nieuwe inzichten zijn, en wat herformuleringen van bestaande opvattingen.
Tijdens het symposium Neurodiversiteit op maandag 16 maart wordt deze ontwikkeling vanuit wetenschap, onderzoek, klinische praktijk en ervaring belicht. Aan bod komen de plaats van neurodiversiteit binnen bestaande classificatiesystemen, de spanning tussen medische legitimiteit en ervaringsautoriteit en recente onderzoeksresultaten over neurodivergentie door de levensloop heen. Ook wordt ingegaan op de rol van eerste-persoonservaring en de vraag hoe de GGz recht kan doen aan individuele verschillen zonder haar klinische grondslag te verliezen.
Neurodiversiteit daagt GGz-professionals uit om hun mensbeeld, methodiek enmaatschappelijke rol te herzien én om kritisch te blijven op de grenzen van hun vak. Dit symposium biedt verdieping en richting in een tijd waarin wetenschap, zorg en samenleving zoeken naar nieuwe taal voor verschil en kwetsbaarheid.
Klik op de presentatietitel voor meer informatie
09:00 – 09:30 uur
Ontvangst en registratie
09:30 – 10:00 uur
Neurodiversiteit anno nu – prof.dr. Hilgo Bruining
De DSM speelt hierin een dubbelrol. Het classificatiesysteem biedt een gemeenschappelijke taal voor professionals en is essentieel voor herkenning, communicatie, onderzoek, behandeling en vergoeding van zorg. Voor cliënten kan een diagnose houvast en zelfs opluchting geven. Tegelijk laat onderzoek zien dat DSM-categorieën sterk overlappen, beperkt scherp afgebakend zijn en weinig onderscheidend wetenschappelijk vermogen hebben. Diagnoses kunnen complexe, dynamische ervaringen versimpelen tot statische labels en daarmee individualiteit verhullen of medicaliseren.
Niet iedereen omarmt het neurodiversiteitsdenken. Critici vrezen dat aandacht voor diversiteit het zicht op lijden, beperkingen en behandelnood kan vertroebelen of dat het te ver afdrijft van empirisch onderbouwde kennis. Juist daarom is wetenschappelijke toetsing cruciaal. De kernvraag is hoe classificatie kan worden benut zonder het individu uit het oog te verliezen, en hoe ruimte voor diversiteit kan samengaan met effectieve, passende zorg.
10:00 – 10:45 uur
Wat is neurodiversiteit? – prof. dr. Jim van Os
De roep om labels is begrijpelijk want ze geven houvast. Tegelijkertijd versimpelen ze de werkelijkheid, omdat twee mensen met dezelfde diagnose totaal verschillende neurodiverse profielen kunnen hebben.
Het denken vanuit neurodiversiteit verschuift de focus van “welke diagnose past hierbij?” naar “waar raak je overbelast en waar kom je tot je recht?”. Dat vraagt om bredere mental health literacy, bij professionals, ouders, scholen en de samenleving als geheel. Niet minder serieus nemen, maar beter begrijpen, om vervolgens te kiezen wat werkelijk helpt: zorg, aanpassing, steun of soms pas later specialistische hulp. Iedereen is echt anders; daar begint het gesprek.
10:45 – 11:00 uur
Intermezzo*
11:00 – 11:30 uur
11:30 – 12:15 uur
Voorbij het medische model – prof. dr. Léon de Bruin
voor het medische model, blijft haar gedachtegoed er op subtiele wijze door beïnvloed. In deze presentatie wordt ingegaan op deze invloeden:
- de rol van de officiële diagnose als maatschappelijke rechtvaardiging van individueel lijden en als basis voor identiteitsvorming;
- de positie van de eerste-persoons ervaring binnen het neurodiversiteitsdenken, die vaak wordt voorgesteld als puur subjectief en onbemiddeld door sociale of culturele factoren.
Beide invloeden komen samen in het fenomeen van zelfdiagnose, waar de spanning tussen medische legitimiteit en ervaringsautoriteit op scherp wordt gesteld.
12:15 – 12:30 uur
Intermezzo*
12:30 – 13:30 uur
Lunch
13:30 – 14:15 uur
Positieve aspecten in gedrag en cognitie bij ADHD – dr. Martine Hoogman
14:15 – 15:00 uur
Het belang van cultuur bij de interpretatie en diagnostiek van autisme – dr. Marieke de Vries
15:00 – 15:30 uur
Theepauze
15:30 – 16:15 uur
Bij ouderen: Autisme en ADHD uitgelicht – prof. dr. Hilde Geurts
16:15 – 16:30 uur
Intermezzo*
16:30 – 17:00 uur
Mentale gezondheid – prof.dr. Hilgo Bruining
17:00 uur
Einde programma
* Intermezzi
Na afloop van de plenaire presentaties volgt een reflectie vanuit ervaringsdeskundigheidsperspectief door een vertegenwoordiger van de stichting Neurodiversiteit. Vanuit de eerste-persoonservaring wordt gereageerd op de besproken theorieën en klinische kaders, en wordt zichtbaar wat deze betekenen in het dagelijks leven van neurodivergente mensen. Daarbij komt de spanning aan bod tussen zelfdefinitie en medische legitimatie, tussen hoopvolle narratieven en reëel lijden. De reflectie laat zien hoe ervaringskennis kan bijdragen aan wederkerige en meer gelijkwaardige zorg, mits er aandacht blijft voor verschillen, kwetsbaarheid en machtsverhoudingen. Zo wordt het academische en klinische verhaal verbonden met geleefde realiteit.
Accreditatie voor het live programma is toegekend door:
- NVvP voor psychiaters met 6 punten
- NIP kwaliteitsregister gz-psychologen met 6 punten
- FGzPt voor klinisch (neuro)psychologen met 5 punten
- NVP voor psychotherapeuten met 6 punten
Prof. dr. Léon de Bruin
is hoogleraar Cognitieve Diversiteit aan de Radboud Universiteit Nijmegen en hoogleraar Filosofie van de Neurowetenschappen aan het Amsterdam UMC. Zijn onderzoek en onderwijs bevinden zich op het snijvlak van philosophy of mind, neurowetenschappen en psychiatrie. In zijn oratie “Van Stoornis naar Verschil” (2025) bepleit hij een verschuiving van het medische model naar een inclusiever perspectief op neurodiversiteit.
Prof. dr. Hilgo Bruining (dagvoorzitter)
is hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie aan het Amsterdam UMC en oprichter van het N=You Centrum. Vanuit zijn concept van donutpsychiatrie verbindt hij wetenschap, zorg en samenleving tot een visie op kindontwikkeling binnen planetaire en sociale grenzen, gericht op duurzame groei van mens en omgeving. Hij pleit voor gepersonaliseerde én contextbewuste zorg die niet alleen het individu, maar ook zijn relaties en ecosystemen omvat.
Tjerk Feitsma
Directeur van de Neurodiversity Foundation, zet zich in Nederland en internationaal in voor neurodiversiteit, inclusie en menselijke waardigheid van neurodivergente mensen.
Als grondlegger, spreker, schrijver en adviseur verbindt hij lived experience met beleid en praktijk. Zijn werk draait om erkenning, radicale menselijkheid en structurele verandering.
Prof. dr. Hilde M. Geurts
is hoogleraar Klinische Neuropsychologie aan de Universiteit van Amsterdam en senioronderzoeker bij het Top-GGZ autisme centrum LeoKannerhuis (Youz/PG). Ze is gespecialiseerd in autisme en ADHD gedurende de gehele levensloop, waarbij haar huidige onderzoek zich specifiek richt op de latere levensfases.
Dr. Martine Hoogman
is universitair docent aan het Radboudumc en het Donders Institute for Brain, Cognition and Behavior. Haar onderzoeksgroep richt zich op het onderzoeken van positieve aspecten van met name ADHD en autisme, daarnaast onderzoekt ze hoe het concept neurodiversiteit leeft in de ADHD community en hoe dat zijn weg moet vinden in de zorg voor mensen met ADHD. Zij is tevens editor van het journal ‘Neurodiversity’.
Prof. dr. Jim van Os
is psychiater en hoogleraar Psychiatrie aan de Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht. Hij onderzoekt hoe diversiteit in menselijke beleving en gedrag kan worden gezien als onderdeel van het normale menselijke spectrum, en streeft naar een inclusieve benadering van mentale gezondheid waarin neurodiversiteit centraal staat.
Dr. Marieke de Vries
is Universitair Docent aan de Universiteit Utrecht, honorary associate professor aan de University of Nottingham Malaysia en adjunct senior lecturer aan Taylor’s University Malaysia. Haar onderzoek richt zich op autisme, cultuur en cognitie. Ze is geïnteresseerd in mogelijke culturele verschillen in perspectief op, diagnostiek van en kwaliteit van leven bij autisme.
Opgenomen
- Opgenomen zonder accreditatie
€ 250,-
De presentaties worden tijdens het symposium opgenomen en u kunt zich nu alvast inschrijven om deze video te ontvangen. U ontvangt dan binnen twee werkdagen na afloop van de bijeenkomst de kijklink. Via deze link kunt u de video direct bekijken waarbij u deze kunt pauzeren en terugspoelen. Let wel: er is geen accreditatie aangevraagd
Wiegerinck is geregistreerd bij het CRKBO en voldoet daarmee aan de kwaliteitscode van onderwijsinstellingen. Hierdoor wordt het symposium BTW-vrij aangeboden.
Inschrijving
U kunt zich inschrijven via de website en ontvangt binnen 2 werkdagen een bevestiging.
Datum
Maandag 16 maart 2026
Locatie
Anatomiegebouw Utrecht en Online
Betaling
U kunt kiezen voor een betaling per iDeal of een bankoverschrijving. Bij betaling per bank geldt een administratiebijdrage van € 15,- en een betaaltermijn van maximaal 21 dagen. Indien de betaaltermijn wordt overschreden wordt er een toeslag van € 45, – in rekening gebracht.
Annulering
Indien u binnen de wettelijke bedenktijd van 14 dagen afziet van uw deelname, kunt u dit per e-mail aan ons doorgeven. Na ontvangst van uw e-mail restitueren wij het betaalde bedrag, minus € 15,- administratiekosten. Na de wettelijke bedenktijd of als de nascholing reeds is aangevangen, bent u het volledige bedrag verschuldigd en kan er geen restitutie plaatsvinden. Eventueel kan een collega uw plaats innemen.
Neurodiversiteit
€250,00